Jak działa Annual Investment Allowance w UK? – wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Każdy kto interesował się biznesem w Wielkiej Brytanii prawdopodobnie słyszał o możliwości odliczania kosztów. Jest to podstawowe narzędzie przedsiębiorców do obniżania podatku i stały element corocznych rozliczeń podatkowych. Koszty firmy to nie tylko koszty operacyjne, ale również wydatki przeznaczone na inwestycje. W tym artykule o nich opowiemy oraz wytłumaczymy, jak właściciele biznesu mogą korzystać z ulgi kapitałowej Annual Investment Allowance.

Koszty operacyjne a wydatki inwestycyjne firmy w UK

Kiedy pomyślisz o odliczaniu kosztów, najprawdopodobniej jako pierwsze przyjdą Ci do głowy koszty operacyjne, czyli inaczej koszty uzyskania przychodu. Musisz jednak pamiętać, że koszty operacyjne różnią się znacząco od kosztów inwestycji, chociaż przy ich odliczaniu cel jest podobny – obniżenie podstawy opodatkowania.

Koszty operacyjne firmy to codzienne wydatki niezbędne do prowadzenia biznesu, które odliczasz w całości w roku ich poniesienia. Mogą to być np. czynsz w lokalu komercyjnym którego jesteś najemcą, ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, materiały biurowe lub nawet pensje pracowników. Podstawową różnicą między nimi a wydatkami inwestycyjnymi jest głównie czas, w jakim przyniosą one korzyść Twojej firmie.

Dobra nabyte dzięki kosztom operacyjnym są zużywane natychmiast – przykładowo, papieru kupionego do drukarki będzie z każdym dniem coraz mniej. Wydatki inwestycyjne tworzą majątek firmy. Chodzi o dobra, które nie znikają po ich nabyciu, a zamiast tego, stają się stałym zasobami firmy, wykorzystywanymi przez długi czas. To właśnie przy wydatkach inwestycyjnych przedsiębiorcy używają ulgi kapitałowej Annual Investment Allowance.

Annual Investment Allowance – jak działa w UK?

Annual Investment Allowance stanowi jedną z najważniejszych ulg podatkowych dla przedsiębiorców w Wielkiej Brytanii, pozwalając odliczyć aż 100% kosztów poniesionych przy wydatkach inwestycyjnych od dochodu do opodatkowania w pierwszym roku.

HMRC ustanowiło limit w wysokości 1 miliona funtów rocznie. Oznacza to, że każdego roku przedsiębiorstwo może zakupić maszyny i sprzęt łącznie za milion funtów i odpisać pełną kwotę od podatku. Limit ten jest permanentny, co oznacza, że przedsiębiorcy nie muszą się bać o jego zmianę i mogą planować inwestycje na lata w przód.

Z Annual Investment Allowance mogą korzystać niemal wszystkie firmy w UK – zarówno samozatrudnieni, jak i spółki LTD oraz spółki partnerskie (partnerships). Jeśli rok finansowy spółki jest krótszy lub dłuższy niż 12 miesięcy, limit £1 mln jest proporcjonalnie korygowany.

Jak skorzystać z AIA?

Wyobraź sobie, że twoja firma zakupiła drukarkę oraz komputer o łącznej wartości £3,000. Zakładając, że zarobiłeś w tym roku podatkowym £60,000, możesz odliczyć od tej kwoty £3,000 i zapłacić podatek tylko od £57,000.

Sytuacja działa analogicznie przy większych kwotach – jeśli przedsiębiorstwo, które zarobiło w danym roku podatkowym £300,000, kupiło maszyny za £50,000, kwota podlegająca opodatkowaniu zmieni się z £300,000 do £250,000.

Jakie dobra kwalifikują się do Annual Investment Allowance?

Dobra kwalifikujące się do AIA w brytyjskim systemie podatkowym określane są jako „Plant and Machinery”, czyli maszyny i urządzenia. Chodzi tutaj o narzędzia stanowiące część majątku firmy, z których firma będzie czerpała korzyści w perspektywie długoterminowej. Ich katalog jest bardzo obszerny, ale ma kilka bardzo istotnych wyłączeń. Są to np:

• sprzęt IT (komputery, serwery, drukarki);
• meble biurowe (szafki, biurka, krzesła);
• narzędzia robocze (wiertarki, łopaty, myjki ciśnieniowe);
• maszyny (drukarka 3D, koparka, traktor);
• wyposażenie specjalistyczne (unity stomatologiczne, piece gastronomiczne, systemy nagłośnienia);
• pojazdy komercyjne (vany, samochody dostwacze, wózki widłowe).

Samochody osobowe

Pierwszą bardzo ważną kwestią, o której przedsiębiorca musi pamiętać, to fakt, że samochody osobowe nie kwalifikują się do AIA, nawet jeśli służyłyby tylko i wyłącznie do pracy. HMRC wyszło z założenia, że takie pojazdy jest zbyt łatwo wykorzystać do celów prywatnych i uniemożliwiło przedsiębiorcom proste odliczanie w ramach AIA. Zamiast tego, w celu odliczenia kosztów zakupu aut osobowych stosuje się alternatywne metody First Year Allowance (FYA) lub Writing Down Allowances (WDA) – przeczytasz o nich w dalszej części artykułu.

AIA a nieruchomości

Innym ciekawym zagadnieniem jest używanie AIA w kontekście firmowej nieruchomości. Podstawową zasadą jest to, że przy zakupie budynku, HMRC nie pozwala odliczyć takiego wydatku w ramach AIA, ponieważ traktuje go jako „wydatek kapitałowy”, a nie maszynę czy narzędzie. Natomiast w samej nieruchomości znajdują się elementy, które kwalifikują się do AIA – nazwane są one Integral Features i są to systemy, bez których nowoczesny budynek nie może funkcjonować. Należą do nich np:

• instalacje i systemy elektryczne;
• instalacje kanalizacyjne i wodne;
• klimatyzacja;
• ogrzewanie;
• windy;
• systemy bezpieczeństwa;
• wyposażenie kuchni i łazienek (traktowane jako Plant and Machinery);
• liczniki prądu i gazu (traktowane jako Plant and Machinery);
• fundamenty pod specjalistyczny sprzęt (traktowane jako Plant and Machinery).

Kiedy kupujesz nieruchomość dla twojej firmy, nawiązujesz współpracę z profesjonalnym rzeczoznawcą zwanym Capital Allowances Specialist, który stwierdza jaka część ceny budynku wynika z Integral Features i innych elementów objętych AIA. Dzięki temu znasz konkretną kwotę, którą możesz odliczyć od podatku w ramach ulgi kapitałowej.

Sprzedaż dóbr nabytych z wykorzystaniem ulgi Annual Investment Allowance

Istnieją jasno określone zasady dotyczące sprzedaży sprzętu, który wcześniej został w pełni odliczony od podatku za sprawą AIA. Kiedy wyzbywasz się takiego dobra, masz obowiązek dodać kwotę jego sprzedaży do twojego łącznego rocznego dochodu i odprowadzić od niej podatek – taki mechanizm nazywa się Balancing Charge.

Przykładowo, jeśli kupiłeś maszynę za £10,000 i sprzedałeś ją za £3,000, traktujesz odzyskane £3,000 jako zysk w danym roku podatkowym i odprowadzasz od niej Income Tax lub Corporation Tax w zależności jaką formę biznesu prowadzisz.

Pamiętaj, że jeśli zdecydujesz się oddać zużytą maszynę innej osobie lub spółce za bezcen, HMRC wymaga, abyś doliczył do swojego łącznego rocznego dochodu jej wartość rynkową i odprowadził od niej podatek.

Balancing Charge nie unikniesz również wymieniając stary sprzęt na nowy. Nawet przy transakcji, w której nie sprzedajesz swojej maszyny ale otrzymujesz zniżkę za jej oddanie, musisz zapłacić podatek od wartości samej zniżki.

Inne metody odliczania wydatków inwestycyjnych w UK

Annual Investment Allowance nie jest jedyną metodą rozliczania wydatków inwestycyjnych w UK. System podatkowy przewiduje kilka innych ulg, z których każda działa na innej zasadzie i jest rzadko bardziej opłacalna niż AIA. Z reguły używa się ich wtedy, kiedy nie można skorzystać z Annual Investment Allowance, np. z uwagi na wykorzystanie limitu.

Full Expensing

Metoda Full Expensing to obok Annual Investment Allowance najpotężniejsze narzędzie pozwalające odliczyć aż 100% kosztów w danym roku podatkowym. Ma ono jednak swoje ograniczenia. Po pierwsze, mogą z niego korzystać tylko spółki LTD (choć nie stanowi to zazwyczaj większego problemu, ponieważ mało który samozatrudniony przekracza limit £1 miliona w wydatkach na maszyny). Oprócz tego, z Full Expensing można korzystać tylko przy zakupie fabrycznie nowego sprzętu znajdującego się w „main pool”*.

Z Full Expensing korzystają zazwyczaj duże spółki, których wydatki na sprzęt przekroczyły £1 milion limitu AIA. Wtedy obydwie ulgi się łączą, a spółka nadal może odpisać 100% kosztów.

*W brytyjskim systemie podatkowym pojęcia Main Pool i Special Rate Pool odnoszą się do kategorii sprzętu, który można odliczać dzięki ulgom kapitałowym. Main Pool w większości ulg kapitałowych objęty jest stawką 18% rocznie i znajduje się w nim większość dóbr, takich jak sprzęt IT, maszyny i narzędzia. Druga kategoria, Special Rate Pool, przewiduje stawkę 6% rocznie i należą do niej dobra charakteryzujące się wolniejszą zużywalnością, takie jak Integral Features i niektóre pojazdy.

50% First Year Allowance (FYA)

50% First Year Allowance to odpowiednik Full Expensing przeznaczony dla kategorii Special Rate Pool. Pozwala odliczyć 50% kosztów w pierwszym roku po zakupie, a resztę przekazuje do następnej metody, Writing Down Allowances (WDA).

FYA również przeznaczony jest tylko dla spółek LTD.

Writing Down Allowances (WDA)

Writing Down Allowances to najbardziej podstawowa metoda rozliczania wydatków inwestycyjnych. Przewiduje ona rozciągnięte na lata rozliczanie „na raty”. W każdym roku po zakupie, przedsiębiorca może odliczyć określony procent wydatku (według stawki przypisanej do określonego dobra według kategorii Main Pool oraz Special Rate Pool). Działa to w następujący sposób:

Załóżmy, że kupujesz maszynę z kategorii Main Pool za £10,000 i rozliczasz ją metodą (WDA). W pierwszym roku odliczasz od podatku 18% wydatku, czyli £1,800. W następnym roku odliczasz 18% pozostałej kwoty £8,200. Z każdym następnym rokiem powtarzasz ten proces aż odliczysz od podatku całą kwotę nabytego dobra.

Metody Writing Down Allowances (WDA) używa się zazwyczaj w sytuacjach, kiedy już nie ma możliwości użycia Annual Investment Allowance. Nie jest to jednak jedyny przypadek, kiedy ma to sens – WDA bardzo dobrze sprawdza się także przy planowaniu podatkowym.

Spółka gromadziła środki przez 4 lata, aby bez leasingu zakupić specjalistyczną koparkę o wartości £500,000. Zysk spółki wynosi średnio £500,000 rocznie i nie zapowiada się, aby miał on wzrosnąć. Spółka może skorzystać z AIA, ale spowoduje to, że w jednym roku nie zapłaci ani funta podatku, ale w kolejnych latach, wróci do płacenia podatków w dotychczasowej wysokości. Gdyby jednak dyrektorzy zdecydowali się korzystać z WDA, spółka mogłaby przez 5.5 roku odliczać po £90,000 rocznie. Efektywnie, jest to £22,500 rocznie, które będzie można wypłacać w formie dywidend, przeznaczyć na zatrudnienie nowego pracownika lub nawet zainwestować na giełdzie. WDA jest o wiele lepsze z perspektywy płynności finansowej.

Inne ulgi kapitałowe

HMRC przewiduje kilka mniejszych ulg, nastawionych na konkretne sytuacje:

• 100% First Year Allowance (FYA) na auta elektryczne – Pozwala na odpisanie pełnej wartości (100%) fabrycznie nowego samochodu elektrycznego od dochodu do opodatkowania już w pierwszym roku zakupu. Może z niej korzystać każda firma w UK;
• Electric Vehicle Charge Points (100% FYA) – jeśli kupuje się ładowarkę do samochodów elektrycznych, pozwala odliczyć 100% kosztów urządzenia i instalacji w pierwszym roku;
• Research and Development (R&D) Capital Allowances – Jeśli kupujesz sprzęt lub budujesz obiekty przeznaczone wyłącznie do prac badawczo-rozwojowych, możesz odliczyć 100% kosztów bez względu na limit AIA. Kwalifikują się do niej również całe budynki;
• Zero-emission Goods Vehicles (100% FYA) – pozwala na 100% odliczanie kosztów nowych pojazdów elektrycznych.

Podsumowanie

Ulga kapitałowa Annual Investment Allowance to absolutna podstawa przy inwestycjach firmowych. Pozwala ona odpisać cały koszt zakupionych dóbr już w pierwszym roku. Z ulgi mogą korzystać wszystkie firmy zarejestrowane w Wielkiej Brytanii, a maksymalna kwota jaką można odliczyć to £1 milion. Jeśli przekroczy się limit, istnieją inne ulgi z których można skorzystać – należą do nich Full Expensing, First Year Allowances oraz Writing Down Allowances.